0
«تشکری هاشمی» همزمان با روز شوراها تأکید کرد:

«اجتماعی بودن» و «سیاسی نبودن»؛ دو رکن مهم شورای شهر مأموریت مهم شوراها، تحقق فرآیند تصمیم‌گیری از پایین به بالاست

  • کد خبر : 1400
  • 13 اردیبهشت 1400 - 10:24
«اجتماعی بودن» و «سیاسی نبودن»؛ دو رکن مهم شورای شهر مأموریت مهم شوراها، تحقق فرآیند تصمیم‌گیری از پایین به بالاست
معاون اسبق شهرداری تهران با تأکید بر اینکه شورای اسلامی شهر از نقش بسیار مهمی در مدیریت و توسعه شهری برخوردار است، تأکید کرد: اعتقاد دارم، شوراها بازوان توانمند مدیریت شهری با تکیه بر ظرفیت بالقوه استفاده از سهم و نقش مردم در تصمیم‌گیری‌های شهری هستند که می‌توانند با اتخاذ ساز‌و‌کارهای عملیاتی، انجام سیاست‌گذاری‌های راهبردی و اعمال برنامه‌های نظارتی، در مسیر اداره بهتر شهرها و خدمت بیشتر به شهروندان، گام‌های مؤثری بردارند.

«تشکری هاشمی» همزمان با روز شوراها تأکید کرد:
«اجتماعی بودن» و «سیاسی نبودن»؛ دو رکن مهم شورای شهر
مأموریت مهم شوراها، تحقق فرآیند تصمیم‌گیری از پایین به بالاست

معاون اسبق شهرداری تهران با تأکید بر اینکه شورای اسلامی شهر از نقش بسیار مهمی در مدیریت و توسعه شهری برخوردار است، تأکید کرد: اعتقاد دارم، شوراها بازوان توانمند مدیریت شهری با تکیه بر ظرفیت بالقوه استفاده از سهم و نقش مردم در تصمیم‌گیری‌های شهری هستند که می‌توانند با اتخاذ ساز‌و‌کارهای عملیاتی، انجام سیاست‌گذاری‌های راهبردی و اعمال برنامه‌های نظارتی، در مسیر اداره بهتر شهرها و خدمت بیشتر به شهروندان، گام‌های مؤثری بردارند.
سید جعفر تشکری هاشمی که سکانداری معاونت حمل و نقل و ترافیک و معاونت توسعه منابع انسانی را در دوره ۱۲ ساله مدیریت محمدباقر قالیباف بر شهرداری تهران در کارنامه خود دارد، در گفت‌وگویی تفصیلی، اصل شورا و جایگاه پارلمان شهری و همچنین، عملکرد شوراها در کشورمان را طی ۵ دوره‌ای که از تشکیل این نهاد مردمی می‌گذرد مورد بازخوانی قرار داد که مشروح این گفت‌و‌گو در پی می‌آید.

در ابتدا از ویژگی‌های یک شورای تأثیرگذار برای توسعه و آبادانی شهر بفرمایید؟
شورا، یک اصل عقلانی است که آموزه‌های دین مبین اسلام در کتاب و سنت نیز بر آن صحه گذاشته است. هدف قرآن از تأکید بر اصل شورا، این است که پایه و اساس شور و مشورت در شریعت اسلام، همواره پابرجا و جاویدان بماند، زیرا مشورت موجب تبادل آراء، یکپارچگی افکار، روشن شدن امور و اطمینان از برطرف ساختن خطاهای احتمالی می‌شود و به عبارتی، شوراها یکی از ارکان مهم سلامت تصمیم‌گیری در جامعه هستند. بدون تردید، کار شورایی – هم در مبانی دینی و هم در مبانی حاکمیتی – از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. شوراها می‌توانند در تحرک‌بخشی به امور، تسهیل و تسریع در احقاق حقوق شهروندان و تعامل و هماهنگی با نهادها و سازمان‌های مختلف، نقش مهمی ایفاء کنند.
در فصل هفتم قانون اساسی که به شورا و کارکردهای این نهاد مردمی اختصاص دارد، اهمیت و نقش شورا مورد تأکید قرار گرفته است، چنانچه در اصل یکصدم قانون اساسی تصریح شده است: «برای‏ پیشبرد سریع برنامه‌های‏ اجتماعی‏، اقتصادی‏، عمرانی‏، بهداشتی‏، فرهنگی‏، آموزشی‏ و سایر امور رفاهی‏ از طریق‏ همکاری‏ مردم‏ با توجه‏ به‏ مقتضیات‏ محلی‏، اداره‏ امور هر روستا، بخش‏، شهر، شهرستان‏ یا استان‏ با نظارت‏ شورایی‏ به‏ نام‏ شورای‏ ده‏، بخش‏، شهر، شهرستان‏ یا استان‏ صورت‏ می‏گیرد که‏ اعضای‏ آن‏ را مردم‏ همان‏ محل‏ انتخاب‏ می‌کنند. شرایط انتخاب‌کنندگان‏ و انتخاب‌شوندگان‏ و حدود وظایف‏ و اختیارات‏ و نحوه‏ انتخاب‏ و نظارت‏ شوراهای‏ مذکور و سلسله‏ مراتب‏ آنها را که‏ باید با رعایت‏ اصول‏ وحدت‏ ملی‏، تمامیت‏ ارضی، نظام‏ جمهوری‏ اسلامی‏ و تابعیت‏ حکومت‏ مرکزی‏ باشد، قانون‏ معین‏ می‌کند.» طبق این تعریف و مطابق شرح وظایف آن، شوراها در کشور ما هنوز جایگاه واقعی خود را به دست نیاورده‌اند و شاید بتوان گفت به بلوغ کارکردی خود نرسیده‌اند، ضمن آنکه موازی‌کاری‌های مختلف و متعددی وجود دارد که مانع از ایفای نقش اصلی شورا یعنی تسریع‌بخشی و تسهیل‌گری در امور می‌شود.
شوراها به عنوان تجلی‌گاه مشارکت مردم در امور شهری، در توسعه شهرها از چه نقشی برخوردارند؟
شوراها، نقش بسیار مهمی در مدیریت شهری و توسعه شهرها دارند. مقصود از شورا در اصطلاح سیاسی، حق مردم برای مشارکت در امور حکومت محلی و تصمیمگیری برای شهری است که در آن زندگی میکنند. این تعریف، ناظر بر ساز‌وکاری است که از طریق آن، مشارکت مردم در زندگی اجتماعی و مدیریت تخصصی شهرشان تحقق مییابد. استفاده از نظام شورایی به عنوان یکی از فصول قانون اساسی در توسعه مدیریت شهری، غیر قابل انکار است و یقیناً، برداشتن گام‌های توسعه در شهرها، بدون همفکری، همدلی و همکاری بین اعضای شورا در داخل این نهاد و با مدیران و کارکنان شهرداری‌ها از یک سو و در خارج این نهاد، تعامل و مشارکت با سایر سازمان‌ها و نهادهای دست‌اندرکار از سوی دیگر، محقق نمی‌شود. از این منظر که اعضای شورا مستقیماً از طرف شهروندان انتخاب می‌شوند، وجود نظام شورایی و امکان تصمیم‌گیری برای مردم – از کوچک‌ترین شوراهای محلی تا بزرگ‌ترین ارکان حکومتی کشورمان – را می‌توان تأیید و تأکیدی بر اثبات دموکراسی واقعی در سطوح ملی و محلی دانست. از ویژگی‌های این دموکراسی، لزوم پاسخگو بودن اعضای شورا به جامعه هدف به عنوان نماد مطالبه‌گری مردم از مسئولان در نظام اسلامی برای ارتقای خدماتدهی و افزایش تراز کیفیت امکانات و خدمات عمومی در شهرها و روستاهاست.

طی ۵ دورهای که از تشکیل شوراها میگذرد، شوراها توانستهاند پاسخگوی اعتماد و انتظارات مردم باشند؟
اگر یکی از نقشهای اصلی شوراها را تسریع‌بخشی و تسهیل‌گری در امور در نظر بگیریم، موازی‌کاری‌های مختلفی وجود دارد که مانع از ایفای این نقش‌ها می‌شود. یکی از ضعف‌های شوراها در قریب به اتفاق شوراهایی که می‌شناسیم، بروز اختلاف در میان اعضای شوراهاست. با نگاهی گذرا به ۵ دوره‌ای که از عمر نظام شورایی در ایران می‌گذرد و با توجه به تغییراتی که در حوزه‌های تخصصی، فنی و شهرسازی و تحولاتی که در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و سیاسی به وجود آمده است، به نظر می‌رسد آن اتفاق بزرگی که انتظار می‌رفت در شوراها رخ دهد و آن اتفاق، جایگزینی فرآیند تصمیم‌گیری از پایین به بالا و به صورت جزء به کل به جای فرآیند موجود یعنی تصمیم‌گیری از بالا به پایین و به صورت کل به جزء بود، عملاً مورد غفلت قرار گرفت و دامنه فعالیت شوراهای شهر به تصمیمات و برنامه‌ریزی‌های شهرداری‌ها محدود شد و این در حالی است که طبق قانون اساسی، شورای شهر می‌تواند در تمامی ارکان و سطوح جامعه، ورود کرده و اظهار نظر و تصمیم‌گیری کند. در مجموع، اعتقاد دارم شورا، نهادی اجتماعی و غیر سیاسی است که می‌بایست مبتنی بر تخصص باشد و با حضور متخصصان شکل گیرد تا تحقق خواسته‌های اکثریت جامعه و توجه به مطالبات طبقات مختلف شهروندان را در اولویت قرار دهد.

بنابراین، معتقد هستید که شوراهای شهر طی ۵ دوره گذشته نتوانستهاند به کارکرد اصلی خود بپردازند؟
واقعیت این است که شوراها در ۲۱ سال گذشته، محل رقابت احزاب و جریانات سیاسی بودند و هر مقطعی که احزاب، رأی شهروندان را به دست آورده و قدرت را در شهر به دست گرفتند، رقابت‌ها و تسویه‌حساب‌های حزبی و جناحی بر مصالح شهر و منافع شهروندان غلبه کرد و تلاش برای برآوردن نیازهای جامعه در حاشیه قرار گرفت و به بوته فراموشی سپرده شد. اعتقاد دارم، شوراها می‌توانند با اتخاذ سازوکارهای اجرایی، انجام سیاست‌گذاری‌های راهبردی و اعمال برنامه‌های نظارتی، در مسیر اداره بهتر شهرها و خدمت بیشتر به شهروندان، گام‌های بلند و مؤثری بردارند. اگر بخواهیم روند فعالیت شوراها را در کلان‌شهر تهران مورد نقد قرار دهیم، مشاهده می‌کنیم که مهم‌ترین رکن شوراها یعنی اجتماعی بودن و سیاسی نبودن آنها مورد غفلت واقع شده است. شوراها، نهادهای اجتماعیِ غیر سیاسی هستند که اگر مبتنی بر تخصص شکل گیرند، نه تنها می‌توانند به خواست اکثریت جامعه تمکین کنند، بلکه می‌توانند به مطالبات طبقات مختلف شهروندان نیز توجه کنند. در بین ۵ دوره شورای شهر تهران در طول دو دهه، دو شورای ناکارآمد و ناموفق را تجربه کردیم. یکی، شورای اول که به واسطه اوج‌گیری اختلافات و آشفتگی‌های فراوانی که داشت، در نهایت وزارت کشور نسبت به انحلال آن اقدام کرد و دیگری، شورای پنجم که بیان‌کننده ناکارآمدی احزاب و سیاسیون در اداره امور است.

به عنوان پرسش آخر، نقص یا نقایص اصلی شوراها را در چه چیزهایی می‌بینید؟
نقص اساسی شوراها در این است که این نهاد، هیچ‌گاه مکانیزم و الگوی اجرایی برای آنکه بتواند انتظارات و مطالبات مردم را احصاء کرده و آنها را در حوزه قانون‌گذاری لحاظ کند، نداشته است. اگرچه شورایاری‌ها به عنوان پل‌های ارتباطی میان شهروندان و منتخبان آنها در شورای شهر، شکل گرفته‌اند اما این نهادهای محلی نیز با تنش‌های حقوقی مواجه شدند و نتوانستند در جایگاهی که برای آنها در نظر گرفته شده بود، نقش‌آفرینی کاملی داشته باشند. در همین راستا، عدم اتصال شوراهای شهر و روستا به یکدیگر را نیز می‌توان به عنوان یکی دیگر از نقایص شوراها برشمرد که نتوانستند به صورت پیوسته و یکپارچه با یکدیگر عمل کنند و در نهایت، معتقدم که جزیره‌ای عمل کردن شوراهای شهر و روستا، نقص دیگری است که روند کار شوراها و عملکرد این نهادهای مردمی را که به عنوان بازوان بالقوه مدیریت شهری، می‌توانند با استفاده از ظرفیت شهروندان برای تصمیم‌گیری در موضوعات شهری و در مسیر اداره بهتر شهر مؤثر باشند، تحت تأثیر قرار داده و شوراها را از اهدافی که قانون برای آنها پیش‌بینی کرده و از مطالباتی که شهروندان از آنها انتظار دارند، دور کرده است.

لینک کوتاه : https://saba724.ir/?p=1400

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط تیم مدیریت در وب منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.

آرشیو روزنامه ها